Merhaba, çoğumuzun günlük hayatımızda işitiriz : “Empati !”  Hani geçenlerde eşiniz size sitem etti, “Empati kurmuyorsun, beni anlamıyorsun!” Çocuğunuzun öğretmeni şöyle söyledi : “Empati kurun, onun davranışlarının nedenini daha iyi anlayacaksınız.” Hatta az önce yolda biriyle çarpıştınız. Zaten aceleniz var, bağırmaya başladınız: “ Yahu kör müsün önüne baksana!” Sonra çarpıştığınız kişi meğer görme engelliymiş. Gözlüklerini çıkardı ve “Evet körüm afedersiniz” dedi. Çok utandınız tabi özür dilediniz. Fakat sonra onu unutup gittiniz değil mi? Bakabildiniz mi onun görmeyen gözünden hayata ? Kendinizi onun yerine koyabildinizmi ? Dünya sizin için karanlık bir çölden ibaretken biri siyahınıza darbe vuruyor ve size bağırmaya başlıyor. Ne hissederdiniz ?  Üzülürdünüz değil mi ? Ağlar mıydınız? Belki. Muhtemelen insan içine karışmaktan daha çok çekinmeye başlardınız. Zaten zorlanıyorsunuz, bir de onlar sizi anlamıyor. Empati burada devreye giriyor işte, peki bu empati nedir ve empati kurma becerisini nasıl kazanabiliriz?  Empati başka bir kişinin duygularıyla ilişkilenebilmektir, kendini bir başka kişinin yerine koyabilmek ve onun hissettiklerini hissedebilmektir. Empati aynı görüşte olmasanız bile diğer kişilerin duygularına önem vermektir. Dünyaya diğerlerinin gözünden bakabilmektir. Evet görme engelli değilsiniz ama kısa bir süre kendinizi çarpıştığınız görme engelli kişinin yerine koyup ne hissettiğinizi anlamaya çalışmaktır öneğin. Başka bir insana empati göstermek onları gerçekten önemsediğimizi gösterir. Empati gösterebilen çocuklar daha az saldırgan ya da daha az şiddetli tepki vermeye eğilimlidirler. Empati sağlıklı ilişkiler kurar. Ebeveynlerin ve çocuğun bakımından sorumlu onların çocukların empati geliştirmelerine yardımcı olmalıdır. Peki çocuklarda empati nasıl gelişir?

ilkem-gokce-yazi-ici-gorsel-001.jpgEmpati sandığımızdan çok daha erken gelişmektedir. Altıncı ayında, bir bebek başkalarının onun duygularını paylaşabildiği ya da paylaşacağı hissini gelişmeye başlamaktadır ama empati becerisinin artması için ebeveynlerin çocuklara yardımcı olması gerekir.  On ikinci ayında, bir çocuk diğer bir çocuk düştüğünde ya da ağladığında acı duyar. Bir yaşından sonra, bir çocuk diğerlerinden farklı olduğunu fark eder ve ağlayan diğer çocuğu sakinleştirmeye çalışır. İki yaşında, çocuklar başkalarının duygularının kendi duygularından farklı olduğunu anlar ve başka bir çocuğun hissettiklerini açığa vuran davranışlara daha duyarlı olur. Geç çocukluk döneminde, çocuklar mevcut durumun ötesinde diğer kişilerin duygularını anlarlar (Örneğin: Annesi ona kızdığında arkadaşım gerçekten sessizleşir.)

Peki siz ebeveynler çocuklarınızın Empati Geliştirmesine Nasıl Yardımcı Olacaksınız?

 

• Çocuğunuzun kendi duygularını tanımasına ve tam olarak ifade etmesine yardımcı olun (Örneğin, öfkeli olduğunu biliyorum fakat ar­kadaşını incitmen hiç hoş değil. Öfkelendiğinde ... ... kelimeleri kullanmamalısın).

• Çocukların başkalarının duygularını tanıma­malarına ve anlamalarına yardımcı olun. (Hi­kayedeki çocuğun çok üzgün bir ifadesi var. Sen­ce neden üzgün?)

• Çocuklar yetişkinlerin kendi duygularına nasıl tepki verdiklerine bakarak empatiyi öğrenirler.

• Üzüldüklerinde, kızdıklarında veya kork­tuklarında onlara empati duyulmuşsa aynı şekilde başkalarına davranmayı rol model alarak öğrenirler.

• Çocuklar, yanlış davranışlarının sebep oldu­ğu konulara dikkat çekildiğinde empatiyi öğ­renirler. (Örneğin: Sen arkadaşını ittiğinde, onun canı yandı ve çok üzüldü).

• Çocuğunuzu her gün 10 dk dikkatli dinleyin, konuşurken onunla göz teması kurun.

 

Sevgiyle kalın..

 

Psikolog İlkem Gökçe

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
<strong>Dikkat!</strong> Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.