Çocuklarımızı sorumluluk sahibi bireyler olarak yetiştirmek istiyoruz fakat sorumluluk nedir?

Hiçbirimiz sorumluluk sahibi bireyler olarak dünyaya gelmiyoruz. Sorumluluk sahibi bir kişilik zamanla oluşur. Sorumluluk, kişinin kendi davranışlarını veya kendi yetki alanına giren herhangi bir olayın sonuçlarını üstlenmesi, mesuliyet demektir. Sorumlu ise üstüne aldığı veya yaptığı işlerden dolayı hesap vermek zorunda olan, sorumluluk taşıyan kimsedir. Sorumluluk temelleri hayatın erken dönemlerinde başlayan ve gelişimi insanın tüm davranışlarına yansıyan bir değerdir. Bugün benim tarafımdan anaokulu stajım kapsamında çocuğunuz ve arkadaşları ile birlikte çeşitli etkinlikler yaparak ona “sorumluluk” kavramını öğretmeyi amaçladım ve bu kavramın kalıcı olabilmesi için eğitimcilere düşen rol kadar siz ailelere de büyük rol düşmektedir.

Sorumluluk kavramının çocuklarımızın zihninde kalıcı olabilmesi ve çocuklarımızın bu kavramı içselleştirebilmesi için siz ve çocuğunuz ile ilgili dikkat etmeniz gereken bazı hususlar vardır ve bu hususları sizinle paylaşmak istiyorum:

 

  • Ahlaki eğitimde en önemli yöntem yetişkinin kişiliğidir. Eğer çocuk ailesinin sıkı çalıştığına, kendi sorumluluklarını ve görevlerini yerine getirdiğine şahit olursa kendi davranışları da benzer şekilde gelişecektir.
  • Çocuğunuza mantıklı kurallar koyabilirsiniz. Örneğin “boyalarınla resim yaptıktan sonra kalemleri boya kutusunun içine geri koymalısın” gibi bir yönerge vererek çocuğunuzun sorumluluk ve iç kontrolü öğrenmesine ilişkin bir uygulama yapabilirsiniz.
  • Günlük yaşamınızda iyi tavırlar takınmalısınız. Günlük yaşamda iyi tavırlar takınan sorumluluk sahibi bir çevre yapılandırmalısınız.
  • Çocuğunuzla birlikte iyi değerlere ilişkin uygulamalar yapmalısınız. Örneğin sorumluluk kavramını öğretirken birlikte bir çiçek satın alıp ona her gün su verebilirsiniz. Ya da birlikte dağıttığınız oyun odasını birlikte toplayabilirsiniz.
  • Çocuğunuzla doğru ve yanlışlar hakkında konuşabilirsiniz. Bu konuşmalar değerlerin nasıl olması gerektiği ve dünyada bunlara neden uymamız gerektiği konusunda olmalıdır. Yani sorumluluk kavramının ne anlama geldiğini açıklamalısınız.
  • Çocuğunuza sorumluluk kavramına ilişkin kitaplar okuyabilirsiniz. Örneğin çocuk  sorumluluk sahibi bir hikaye kahramanını idealleştirir ve ona benzemeye çalışır.
  • Çocuklar ne hissettiklerini doğuştan gelen bir şekilde anlayamazlar. Çocuklara neler hissettiklerini sizin anlatmanız gerekir. Çocuklarınızın bunu başarabilmelerine yardımcı olmak için mutluluk, kızgınlık, üzgünlük gösteren karakter resimlerine bakın. Böylece çocuğunuz duyguları daha iyi kavrayacak ve ifade edebilecektir. Ona sorumluluklarını yerine getirmediğinde/getirdiğinde neler hissettiğinizi anlatabilirsiniz.
  • Oyun çocukların gelişimine büyük katkı sağlar. Oyun sayesinde çocuk

-içinde yaşadığı dünyayı tanır ve anlar.

- Düşünür ve deneyim kazanır.

-  İnsanlar arasındaki ilişkileri öğrenir.

- Çeşitli fikirleri geliştirebilmeyi öğrenir.

- Duygularını ifade edebilir.

-deneyimlerini geliştirir ve öğrendiklerini pekiştirebilir.

 

Bu nedenle sorumluluk kavramını kazandırmak için çeşitli oyunlar oynayabilirsiniz. Etkinliğimizde sorumluluk ve kontrol kavramını kazandırmak için insan düğümü oyununu oynadık ve bu sayede çocukların sorumluluk kavramı ve birlikte hareket edebilme becerisini geliştirdik.

 

  • Ayrıca çocuğunuza bütün sorumlulukları bir anda yüklememelisiniz. Çocuğunuza sorumluluklarını öğrendikçe yeni sorumluluklar vermelisiniz.
  • Çocuğunuza sorumluluklarını öğretirken, büyüdükçe sorumluluklarını arttırın, öğrenirken yardımcı olun, başarmasını isteyeceğiniz şeyleri kolay öğrenecek şekilde sunun, öğrenmeye teşvik edin,  mükemmellik beklemeyin ve onu etkilemeyin.
  • Çocuğun yaşına, gelişimsel düzeyine, bireysel özellik ve ilgilerine uygun görev ve sorumluluklar vermelisiniz.
  • Karşılaştığı sorunlara kendi başına çözüm yolları bulmasına destek olmak ve sadece gerektiği yerde müdahale etmelisiniz.
  • Yaptığı hareketlerin sonuçlarını değerlendirmeli ve bu hareketlerin başkalarını nasıl etkileyebileceğini görmesini sağlamalısınız.
  • Çocuğun sorumluluk almak istediği durumları iyi değerlendirmeye çalışarak hevesini kırmadan sorumluluğunu yerine getirmesine destek ve yardımcı olmalısınız.
  • 6'ncı yaşta çocuğunuzun şunları yapabiliyor olmasına dikkat ediniz;

    • Tek başına giyinip soyunması,
    • Ufak tefek ev işlerinde yardımcı olması (sofrayı kurma, bahçe sulama vb)
    • Sofrada tek başına yemeğini yemesi,
    • Oyuncaklarını toplayabilmesi,
    • Üzerinden çıkardığı kıyafetleri yardımla katlayabilmesi,
    • El-yüz temizliğini yapabilmesi vb.

Sonuç olarak, çocuğunuzun sorumluluk duygunun gelişmesinde sizin ona karşı olan tutumunuz çok önemlidir ve tüm bu hususlara dikkat ettiğiniz takdirde çocuğunuza karşı demokratik bir tutum sergilemiş  olursunuz ve bu da  çocuğunuzda sorumluluk duygusunun gelişmesinde etkili olacaktır.                                                 

                                                                                                                             Sevgiler..

                                                                                                                              Psikolog İlkem Gökçe

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
<strong>Dikkat!</strong> Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.